KOMOVI.COM

"Ako se za jedno mjesto može reći da je istorija, onda je to Velika", kaže poznati pisac i pjesnik Ratko Deletić.  O Velici, kao naselju govori se u zavještanju Stefana Uroša III.

U Dečanskoj hrisovulji stoji da Velika, Ržanica i Potkomlje pripadaju manastiru Dečani. Bila je to zemlja sa mnogo znamenja i crkava. Sada su tamo samo staništa , priče i zidine. Velika je bila slobodna teritorija,  republika, sa svojom kulturom, pečatom koji se čuva i danas u francuskom arhivu u Parizu. Po tom pečatu Velika je bila pod zaštitom francuskog protektorata 1859. godine.

Selo Velika,smješteno ispod Komova, na izvorištu Lima, ispod Čakora. Bilo je mjesto gdje su odmarali trgovački karavni na putevima od mora prema planinama, a preko njene teritorije  prolazile su brojne vojske i razbojnici,  ali i putnici namernici i neimari kao što je bio  Vita Kotoranin, koji je tuda prošao na putu da ozida Dečane.

 

Velika na grčkom jeziku znači veliko mjesto ili zemlju, na staroslovenskom prostor i vidik. Na poljima Velike su rasuti brojni grobovi Veličana koji su od raznih vojski branili svoje domove. Samo tokom 1944. godine 28. jula u Velici je zloglasna koljačka "Skenderbeg divizija" u kojoj su bili Šiptari iz Albanije, Kovsova i Metohije, Plava i Gusinja, kao i Muslimani u samo jednom danu ubili 700 duša, od kojih 120 dece i spalili preko 300 kuća.Drali živu djecu i bacali ih u vatru.

Od  burne istorije u Velici  je danas ostalo veliko bolno pamćenje.